2021 fairlegal ln post link rabaty

UOKiK szczeg贸艂owo przyjrza艂 si臋 polityce rabatowej du偶ych sieci handlowych. Rezultatem jest kompleksowy raport zawieraj膮cy dane i zalecenia dotycz膮ce rabat贸w stosowanych przez sieci handlowe.

21 kwietnia 2021 r. UOKiK poinformowa艂, 偶e w ostatnim czasie wnikliwie sprawdzi艂 rabaty uzyskiwane przez du偶e sieci handlowe od dostawc贸w produkt贸w rolno-spo偶ywczych. Efektem czego jest opracowany raport, w kt贸rym przedstawiono m.in. liczb臋 i rodzaje rabat贸w, przyczyny ich stosowania oraz podejrzane praktyki z zakresu polityki rabatowej sieci handlowych.

GENEZA POST臉POWA艃 WYJA艢NIAJ膭CYCH

Po raz pierwszy zarzuty dotycz膮ce nieuczciwych praktyk w zakresie polityki rabatowej zosta艂y postawione przez Prezesa UOKiK w 2019 r. sp贸艂ce Jeronimo Martins Polska S.A.. Dotyczy艂y one stwierdzonej, na skutek przeprowadzonego post臋powania wyja艣niaj膮cego, praktyki polegaj膮cej na zawieraniu z niekt贸rymi dostawcami, porozumienia lub aneksu w przedmiocie udzielenia nowego, dodatkowego rabatu jednorazowego w okre艣lonej kwotowo wysoko艣ci (tzw. rappel extra). Wskutek tych dzia艂a艅, na sie膰 na艂o偶ona zosta艂a kara pieni臋偶na w wysoko艣ci ponad 700 mln z艂.

Stosowanie nieuczciwych praktyk zwi膮zanych z rabatami przez najwi臋ksz膮 sie膰 handlow膮 w Polsce, sta艂o si臋 pretekstem do zbadania dzia艂alno艣ci g艂贸wnych graczy na rynku rolno-spo偶ywczym. Powy偶sze dzia艂ania doprowadzi艂y do post臋powa艅 wyja艣niaj膮cych dotycz膮cych 19 innych sieci handlowych, kt贸re dzia艂aj膮 na rynku Polskim, w celu weryfikacji wykorzystywanych przez nie polityk rabatowych.

ZAKRES PODMIOTOWY

Post臋powaniami obj臋to 19 sp贸艂ek prowadz膮cych sieci handlowe. Szacunkowy udzia艂 badanych sp贸艂ek w obrotach uzyskiwanych na rynku handlu detalicznego artyku艂ami spo偶ywczymi w 2018 r. wyni贸s艂 45%. Ponadto, do sprawdzenia wybrano 20 dostawc贸w 鈥 producent贸w r贸偶norodnych produkt贸w rolno-spo偶ywczych. Badani dostawcy byli tak偶e grup膮 zr贸偶nicowan膮 pod wzgl臋dem wielko艣ci, a tak偶e dynamiki obrot贸w oraz rentowno艣ci.

MOMENT USTALANIA RABAT脫W I ZMIANY ZASAD ICH UDZIELANIA

Raport porusza problematyk臋 um贸w, kt贸re mimo i偶 pozornie s膮 zawierane na wiele lat, to niejednokrotnie w czasie ich obowi膮zywania wprowadzane s膮 nowe zapisy dotycz膮ce rabat贸w i zasad ich udzielania oraz warunk贸w dostawy produkt贸w. W efekcie czego, dostawcy nie maj膮 pewno艣ci czy ustalenia kontraktowe nie zmieni膮 si臋, ani kiedy mo偶e to nast膮pi膰. W zwi膮zku z czym, UOKiK podkre艣li艂, 偶e kluczowy jest moment ustalania rabat贸w.

Najwa偶niejsze zapisy umowy, w tym te dotycz膮ce udzielanych rabat贸w, powinny zosta膰 ustalane przy zawarciu pierwotnej umowy lub jej przed艂u偶eniu na kolejny okres. Odmienne postanowienia pomi臋dzy dostawcami, a sieciami handlowymi powinny wynika膰 z nadzwyczajnych i obiektywnych okoliczno艣ci.

Jak wynika z raportu, raptem w trzech sieciach handlowych stosowano wy艂膮cznie rabaty, kt贸rych mechanizm zosta艂 ustalony na etapie negocjacji pierwotnych warunk贸w handlowych. W pozosta艂ych 16 sieciach handlowych zaobserwowano odmienne mechanizmy udzielania rabat贸w, w tym ustalanych w czasie trwania wsp贸艂pracy. Statystyki przedstawiaj膮 si臋 nast臋puj膮co: 57% rabat贸w zbadanych przez UOKiK ustalana by艂a przed nawi膮zaniem wsp贸艂pracy, 16 % w trakcie trwania umowy, 27 % zar贸wno na etapie poprzedzaj膮cym zawarcie kontraktu, jak i w trakcie jego obowi膮zywania.

Kolejn膮 wadliw膮 praktyk膮 jest zmiana zasad udzielania ju偶 uzgodnionych rabat贸w w trakcie trwania umowy, co odnotowano w 74% przypadk贸w analizowanych rabat贸w.

Nadto, zaniepokojenie wzbudzi艂 fakt, 偶e tylko jedna z sieci o艣wiadczy艂a, 偶e w czasie wsp贸艂pracy z dostawcami zasady udzielania rabat贸w nie zmienia艂y si臋 w og贸le. Cz臋艣膰 dostawc贸w wskazywa艂a na problemy wynikaj膮ce ze stosowania rabat贸w, przy czym co do zasady dotyczy艂o to tylko niekt贸rych sieci, z kt贸rymi wsp贸艂pracowali. Zastrze偶enia te dotyczy艂y nadmiernego wp艂ywu rabat贸w na wyniki finansowe dostawcy, czy te偶 zbyt ma艂ej przejrzysto艣ci stosowanych rozwi膮za艅.

KATEGORIE RABAT脫W

W trakcie post臋powania UOKiK zbada艂 jakie rodzaje rabat贸w stosowane s膮 w relacjach z dostawcami produkt贸w rolno-spo偶ywczych 鈥 艂膮cznie wskazano 192 rabat贸w, kt贸re mo偶na przyporz膮dkowa膰 do 6 kategorii:

  • rabaty b臋d膮ce wynegocjowan膮 redukcj膮 ceny z cennika dostawcy
  • rabaty za osi膮gni臋te wyniki/sprzeda偶
  • rabaty zwi膮zane z promocj膮
  • rabaty zwi膮zane z logistyk膮
  • rabaty za przyspieszenie p艂atno艣ci
  • pozosta艂e rabaty, kt贸rych nie mo偶na przyporz膮dkowa膰 do 偶adnej z wymienionych wy偶ej kategorii.

RABATY RETROSPEKTYWNE

Rabaty s膮 mechanizmem powszechnie stosowanym w gospodarce rynkowej i s艂u偶膮 do dokonywania rozlicze艅 pomi臋dzy kontrahentami. Cz臋sto wyst臋puj膮 w relacjach dostawc贸w produkt贸w rolno-spo偶ywczych z sieciami handlowymi. Zdarzaj膮 si臋 jednak sytuacje, w kt贸rych kontrahenci sieci handlowych mog膮 ponosi膰 z tego tytu艂u nieuzasadnione straty. Jest to najbardziej prawdopodobne przy wyst臋powaniu rabat贸w wstecznych (retrorabat贸w), czyli naliczanych od dokonanych ju偶 transakcji.

Szczeg贸ln膮 uwag臋 Urz膮d po艣wi臋ci艂 zatem stosowanym przez sieci rabatom retrospektywnym, w zwi膮zku z ich ewentualn膮 dokuczliwo艣ci膮 dla dostawc贸w. Ustalono stosunkowo du偶y udzia艂 rabat贸w retrospektywnych w ca艂kowitej ilo艣ci rabat贸w udzielanych na rynku. Wykryto 104 przypadki retrorabat贸w, co stanowi ponad 54% og贸艂u rabat贸w opisanych przez badane sieci handlowe. Odnotowano je we wszystkich analizowanych sp贸艂kach prowadz膮cych sieci handlowe, a ich udzia艂 po艣r贸d wszystkich rabat贸w stanowi艂 od 22% do 94%.

KOMENTARZ:

  • Obecnie 艣ledzimy prace zmierzaj膮ce do wdro偶enia Dyrektywy 2019/633 w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych na rynku rolno-spo偶ywczym (polecamy cykl Przewaga kontraktowa pod lup膮: Na jakim etapie jest implementacja Dyrektywy 2019/633 w PolsceCzy implementacja Dyrektywy 2019/633 wzmocni ochron臋 sektora rolno-spo偶ywczego przed nieuczciwymi praktykami handlowymi oraz Czy bezwzgl臋dnie wszystkie podmioty sektora rolno-spo偶ywczego b臋d膮 podlega膰 rygorom Ustawy).
  • Efektem bada艅 nad polityk膮 rabatow膮 w sektorze rolno 鈥 spo偶ywczym w projekcie nowelizowanej ustawy o wykorzystywaniu przewagi kontraktowej wskazano jako bezwzgl臋dnie zakazan膮, praktyk臋 dotycz膮c膮 nieuzasadnionego obni偶ania nale偶no艣ci z tytu艂u dostawy produkt贸w po jej odebraniu przez nabywc臋 (w ca艂o艣ci albo um贸wionej cz臋艣ci). Dyskusje na temat zakresu projektowanego zakazu wykorzystywania rabatu retrospektywnego nie s艂abn膮.
  • W zale偶no艣ci od ostatecznego kszta艂tu nowej ustawy o przewadze kontraktowej i bior膮c pod uwag臋 ich popularno艣膰 w relacjach mi臋dzy kontrahentami, przedsi臋biorcy stan膮 przed wyzwaniem zrewidowania odpowiednich zapis贸w i ustale艅 kontraktowych.
  • Prezes UOKiK w trakcie konsultacji publicznych nad ww. nowelizacj膮 wskaza艂 r贸wnie偶, i偶 鈥瀉kcja rabaty鈥 b臋dzie priorytetem dla Urz臋du na I p贸艂rocze, a 鈥瀉kcja op艂aty鈥 na II p贸艂rocze tego roku.
  • Nowelizowana ustawa o przewadze kontraktowej, w po艂膮czeniu z raportem UOKiK, to doskona艂a okazja na zweryfikowanie obowi膮zuj膮cych polityk rabatowych w podmiotach z sektora rolno-spo偶ywczego. Nasi specjali艣ci s膮 do Pa艅stwa dyspozycji, zapraszamy do kontaktu!

kompas 01

Czy zainteresowa艂 Ciebie ten temat?

Skutecznie doradzali艣my wielu Klientom w tym obszarze prawnym - pomo偶emy r贸wnie偶 Tobie!

Skontaktuj si臋 ju偶 teraz, aby uzyska膰 wi臋cej informacji i um贸wi膰 si臋 z prawnikiem: