Antybiotyk jednoznacznie kojarzy si─Ö z produktem leczniczym regulowanym przez prawo farmaceutyczne. Ale co z innymi ÔÇ×biotykamiÔÇŁ? Czy i jakim regulacjom podlegaj─ů, o tym w poni┼╝szym artykule.

Wst─Öp

Organizm ka┼╝dego cz┼éowieka sk┼éada si─Ö ze skomplikowanego ekosystemu, w kt├│rym znajduje si─Ö mn├│stwo mikroorganizm├│w. Nie jest on u ka┼╝dego taki sam, bowiem sk┼éad flory mikrobiologicznej zale┼╝y od wielu czynnik├│w. Na cz─Ö┼Ť─ç z nich nie mamy wp┼éywu (np. na p┼ée─ç, wiek, stan zdrowia), co oczywi┼Ťcie nie oznacza, ┼╝e nie mamy go w og├│le. Nasze dzia┼éania tj. spos├│b od┼╝ywiania si─Ö, czy stosowanie odpowiednich suplement├│w diety mog─ů istotnie poprawi─ç stan flory mikrobiologicznej, jednocze┼Ťnie poprawiaj─ůc stan zdrowia i jako┼Ť─ç ┼╝ycia. W wi─Ökszo┼Ťci w ludzkiej florze bakteryjnej znajduj─ů si─Ö bowiem bakterie kwasu mlekowego, kt├│re pobieraj─ů energi─Ö w┼éa┼Ťnie ze spo┼╝ywanych przez nas pokarm├│w b─ůd┼║ suplement├│w.

Nierzadko jednak, nasza naturalna flora bakteryjna mo┼╝e by─ç os┼éabiona, a skutki tego mog─ů by─ç uci─ů┼╝liwe. Coraz cz─Ö┼Ťciej s┼éyszymy o korzystnym dzia┼éaniu pro-, pre-, syn- i post-biotyk├│w, kt├│re mo┼╝emy znale┼║─ç w produktach ┼╝ywno┼Ťciowych, ale tak┼╝e w suplementach diety. Preparaty te zyskuj─ů niezwykle na popularno┼Ťci i wci─ů┼╝ przybywa producent├│w, kt├│rzy ch─Ötnie wypuszczaj─ů na rynek nowe produkty, maj─ůce na celu wsparcie naszej flor─Ö mikrobiologicznej.

 

"Biotyki" mog─ů by─ç produktami leczniczymi, w├│wczas odpowiednie zastosowanie maj─ů przepisy prawa farmaceutycznego. Ale mog─ů by─ç r├│wnie┼╝ suplementemi diety i w├│wczas podlegaj─ů ograniczeniom w┼éa┼Ťciwym dla produkt├│w ┼╝ywno┼Ťciowych.

 

CZYM JEST PROBIOTYK?

Zgodnie z definicj─ů zawart─ů w s┼éowniku j─Özyka polskiego ÔÇ×probiotykÔÇŁ to ÔÇ×┼╝ywe bakterie niezb─Ödne do prawid┼éowego funkcjonowania uk┼éadu trawiennego; te┼╝: produkt spo┼╝ywczy zawieraj─ůcy takie bakterieÔÇŁ. Zatem ju┼╝ sama definicja tego sk┼éadnika sugeruje wprost ÔÇ×prozdrowotneÔÇŁ dzia┼éanie. Probiotyki s─ů cz─Östo zawarte w suplementach diety, ┼╝ywno┼Ťci specjalnego przeznaczenia medycznego i innych produktach leczniczych oraz w ┼╝ywno┼Ťci. Wp┼éywaj─ů pozytywnie na mikroflor─Ö bakteryjn─ů jelit cz┼éowieka. 

CZYM JEST PREBIOTYK?

Prebiotyki z kolei nie zawieraj─ů mikroorganizm├│w, lecz substancje stymuluj─ůce. Zgodnie z definicj─ů s┼éownika j─Özyka polskiego prebiotyk to ÔÇťsk┼éadnik po┼╝ywienia nieulegaj─ůcy trawieniu, pobudzaj─ůcy aktywno┼Ť─ç korzystnych dla organizmu cz┼éowieka bakterii wyst─Öpuj─ůcych w jelicie grubym, np. pektyna, guma guarowaÔÇŁ. Zatem dzia┼éanie probiotyk├│w wspomagaj─ů w┼éa┼Ťnie prebiotyki. Prebiotyki to niestrawione w przewodzie pokarmowym w─Öglowodany. Cz─Ö┼Ť─ç z nich znajdziemy naturalnie w ┼╝ywno┼Ťci jako b┼éonnik, inne natomiast otrzymuje si─Ö w laboratoriach i s─ů one dodawane do produkt├│w ┼╝ywno┼Ťciowych i suplement├│w. Prebiotyki przede wszystkim powoduj─ů zwi─Ökszenie ilo┼Ťci w jelitach po┼╝ytecznych bakterii (probiotyk├│w), cho─ç wskazuj─Ö si─Ö na znacznie wi─Öcej pozytywnych aspekt├│w. Poprzez swoje dzia┼éanie mog─ů zmniejsza─ç ryzyko wyst─ůpienia przykrych dolegliwo┼Ťci w przewodzie pokarmowym. Nadto, zwi─Ökszaj─ů wch┼éanianie witamin i minera┼é├│w, a tak┼╝e oddzia┼éuj─ů korzystnie na metabolizm glukozy i bia┼éek w w─ůtrobie. Stymuluj─ů tak┼╝e prac─Ö jelit, zatem korzystnie wp┼éywaj─ů na przemian─Ö materii. Wywieraj─ů pozytywny wp┼éyw na uk┼éad odporno┼Ťciowy.

CZYM JEST SYNBIOTYK?

Synbiotyk to probiotyk z prebiotykiem w formie jednego preparatu. Po┼é─ůczenia ich i stosowanie razem wykazuje tzw. synergistyczne dzia┼éanie, w celu utrzymania lub odbudowy prawid┼éowej mikrobioty jelit. Poj─Öcie to zwykle stosowane jest w odniesieniu do produkt├│w farmaceutycznych, czy suplement├│w diety. Chocia┼╝ oczywi┼Ťcie zestawienia probiotyk├│w i prebiotyk├│w mo┼╝na r├│wnie┼╝ dokona─ç z okre┼Ťlonych produkt├│w ┼╝ywno┼Ťciowych. Jednak to synbiotyki skupiaj─ů w jednym preparacie funkcje probiotyk├│w i prebiotyk├│w. W synbiotyku substancja prebiotyczna wspomaga sk┼éadnik probiotyczny, zatem oba sk┼éadniki wzmacniaj─ů swoje dobroczynne dzia┼éanie. Przyjmowanie synbiotyk├│w ma przede wszystkim zwi─ůzek z po┼╝ytecznymi w┼éa┼Ťciwo┼Ťciami probiotyk├│w, ale r├│wnie┼╝ z korzystnym dzia┼éaniem samych prebiotyk├│w.

CZYM JEST POSTBIOTYK?

Postbiotyki to preparat nieo┼╝ywionych mikroorganizm├│w i/lub ich sk┼éadnik├│w i s─ů one metabolitami bakterii probiotycznych. Wraz z probiotykami i prebiotykami s─ů one fundamentem zdrowego mikrobiomu jelitowego i substancjami od┼╝ywczymi dla bakterii jelitowych. Przypisuje si─Ö im dobroczynny wp┼éyw na odporno┼Ť─ç i uk┼éad trawienny, redukcj─Ö stan├│w zapalnych oraz popraw─Ö samopoczucia. Ponadto, mog─ů mie─ç dzia┼éania: przeciwdzia┼éaj─ůce oty┼éo┼Ťci, zapobiegaj─ůce nadci┼Ťnieniu t─Ötniczemu, antyoksydacyjne przeciwdrobnoustrojowe. Jednak┼╝e, wszystkie ich dobroczynne dzia┼éania nie s─ů do ko┼äca znane. 

Na co zwraca─ç uwag─Ö:

  • Czy producent gwarantuje do ko┼äca daty wa┼╝no┼Ťci okre┼Ťlon─ů, minimaln─ů ilo┼Ť─ç ┼╝ywych bakterii w produkcji
  • Czy wszystkie szczepy s─ů dok┼éadnie okre┼Ťlone ÔÇô konkretne nazwy i oznaczenia szczepu, np.: Lactobacillus rhamnosus R0011, Lactobacillus helveticus R0052
  • Czy jest wymagane przechowywanie w niskiej temperaturze (lod├│wce) - niska temperatura jest czynnikiem kt├│ry wyd┼éu┼╝a prze┼╝ywalno┼Ť─ç bakterii
  • Czy produkt oparty na zestawie mikroorganizm├│w kt├│re zosta┼éy przebadane w badaniach klinicznych (w zakresie sk┼éadu ilo┼Ťciowego i jako┼Ťciowego)
  • Czy produkt jest ┼Ťwie┼╝y - im ┼Ťwie┼╝szy probiotyk, tym lepiej; im starszy preparat tym ma mniej stabilnych kultur bakteryjnych.

ÔÇ×BIOTYKIÔÇŁ A O┼ÜWIADCZENIA ZDROWOTNE

W przypadku producent├│w, kt├│rzy chc─ů wprowadzi─ç produkty zawieraj─ůce pro-, pre-, syn- i postbiotyki najwi─Ökszym wyzwaniem mo┼╝e by─ç kwestia ich w┼éa┼Ťciwej kwalifikacji, oznaczenia oraz wskazania ich dzia┼éania. W przypadku zaklasyfikowania produktu do kategorii suplement├│w diety, szczeg├│lnie nale┼╝y uwa┼╝a─ç na stosowanie tzw. o┼Ťwiadcze┼ä zdrowotnych. Zgodnie z definicj─ů zawart─ů w art. 2 ust. 2 pkt 5 rozporz─ůdzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie o┼Ťwiadcze┼ä ┼╝ywieniowych i zdrowotnych dotycz─ůcych ┼╝ywno┼Ťci, termin o┼Ťwiadczenie zdrowotne oznacza ka┼╝de ÔÇťo┼Ťwiadczenie, kt├│re stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, ┼╝e istnieje zwi─ůzek pomi─Ödzy kategori─ů ┼╝ywno┼Ťci, dan─ů ┼╝ywno┼Ťci─ů lub jednym z jej sk┼éadnik├│w, a zdrowiemÔÇŁ.

Dodatkowo istotny jest dokument pt. Wskaz├│wki Dotycz─ůce Wdra┼╝ania Rozporz─ůdzenia Nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z Dnia 20 Grudnia 2006 Roku w Sprawie O┼Ťwiadcze┼ä ┼╗ywieniowych i Zdrowotnych Dotycz─ůcych ┼╗ywno┼Ťci Wnioski Sta┼éego Komitetu Ds. ┼üa┼äcucha z 14 grudnia 2007 r. Wskazano w nim, ┼╝e je┼Ťli produkt zostanie oznaczony/opisany jako probiotyk b─ůd┼║ prebiotyk, to jest to w rzeczywisto┼Ťci u┼╝ycie jednocze┼Ťnie o┼Ťwiadczenia zdrowotnego, bowiem w takiej sytuacji opis ten daje do zrozumienia, ┼╝e produkt ma korzystny wp┼éyw na zdrowie. Wspomniany dokument nie jest aktem prawnym i nie stanowi ┼║r├│d┼éa prawa. Wydaje si─Ö, ┼╝e stanowisko Komitetu jest daleko id─ůc─ů niekorzystn─ů interpretacj─ů, z kt├│r─ů nie zgadza si─Ö wiele Pa┼ästw Cz┼éonkowskich UE. Skoro nie ma legalnej definicji ÔÇ×prebiotykuÔÇŁ czy ÔÇ×probiotykuÔÇŁ, to jednoznaczne stwierdzenie, ┼╝e sama nazwa generyczna jest r├│wnowa┼╝na o┼Ťwiadczeniu zdrowotnemu mo┼╝e by─ç na wyrost.

Zawsze jednak nale┼╝y mie─ç na uwadze, wskazanie w Rozporz─ůdzeniu (WE) nr 1924/2006, kt├│re m├│wi, ┼╝e g┼é├│wnym aspektem branym pod uwag─Ö przy stosowaniu o┼Ťwiadcze┼ä zdrowotnych powinno by─ç potwierdzenie naukowe, a podmioty dzia┼éaj─ůce na rynku spo┼╝ywczym, stosuj─ůc takie o┼Ťwiadczenia, powinny je uzasadni─ç. Nie mo┼╝e ono stanowi─ç stanowi zach─Öty lub przyzwolenie dla nadmiernego spo┼╝ycia jakiejkolwiek ┼╝ywno┼Ťci, lub je┼╝eli dyskredytuje dobre praktyki ┼╝ywieniowe.

Je┼Ťli uwa┼╝asz, ┼╝e mo┼╝e mie─ç to wp┼éyw na Tw├│j biznes, zapraszamy do kontaktu: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczy─ç, konieczne jest w┼é─ůczenie w przegl─ůdarce obs┼éugi JavaScript. lub +48 532 990 560.

Źródła:

  1. Rozporz─ůdzenie (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie o┼Ťwiadcze┼ä ┼╝ywieniowych i zdrowotnych dotycz─ůcych ┼╝ywno┼Ťci
  2. Wskaz├│wki Dotycz─ůce Wdra┼╝ania Rozporz─ůdzenia Nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady Z Dnia 20 Grudnia 2006 Roku W Sprawie O┼Ťwiadcze┼ä ┼╗ywieniowych i Zdrowotnych Dotycz─ůcych ┼╗ywno┼Ťci Wnioski Sta┼éego Komitetu ds. ┼üa┼äcucha ┼╗ywno┼Ťciowego I Zdrowia Zwierz─ůt z 14 Grudnia 2007

kompas 01

Czy zainteresował Ciebie ten temat?

Skutecznie doradzali┼Ťmy wielu Klientom w tym obszarze prawnym - pomo┼╝emy r├│wnie┼╝ Tobie!

Skontaktuj si─Ö ju┼╝ teraz, aby uzyska─ç wi─Öcej informacji i um├│wi─ç si─Ö z prawnikiem: