zrzut ekranu 2021 05 13 o 20.04.38

Nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsument贸w, kt贸ra jest obecnie w toku konsultacji publicznych, wynika z potrzeby implementacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/1 z 11 grudnia 2018 r. (tzw. Dyrektywa ECN+) maj膮cej na celu nadanie organom ochrony konkurencji pa艅stw cz艂onkowskich dodatkowych uprawnie艅 w celu skuteczniejszego egzekwowania prawa i zapewnienia nale偶ytego funkcjonowania rynku wewn臋trznego.

Ju偶 w 2004 r. Rozporz膮dzeniem 1/2003 Unia Europejska zdecydowa艂a si臋 utworzy膰 scentralizowany system ochrony konkurencji i w istotny spos贸b zreformowa艂a zasady stosowania regu艂 konkurencji okre艣lonych w art. 101 i 102 TFUE. Dyrektywa ECN+, zwana dyrektyw膮 antymonopolow膮, stanowi niejako kontynuacj臋 i konkretyzacj臋 tych dzia艂a艅.

Cele Dyrektywy ECN+, zar贸wno na szczeblu europejskim, jak i na rynkach krajowych, to:

  • harmonizacja kompetencji krajowych urz臋d贸w ochrony konkurencji,
  • wzmocnienie roli organ贸w ds. konkurencji,
  • zagwarantowanie im instrument贸w oraz 艣rodk贸w, kt贸re umo偶liwi膮 efektywne wykrywanie i egzekwowanie narusze艅 prawa antymonopolowego.

Istotne zmiany mog膮 dotyczy膰 艂agodzenia kar w ramach programu leniency. Jedn膮 z nich ma by膰 wy艂膮czenie lub z艂agodzenie odpowiedzialno艣ci dla os贸b fizycznych dzia艂aj膮cych na rzecz przedsi臋biorc贸w, kt贸ry skorzystali z powy偶szego programu. Planowane s膮 r贸wnie偶 zmiany dotycz膮ce przeszuka艅 i sposob贸w nak艂adania kar pieni臋偶nych.

Przewidywane s膮 sankcje dla przedsi臋biorc贸w, kt贸rzy nie b臋d膮 wsp贸艂pracowa膰 z Prezesem UOKiK na etapie gromadzenia materia艂u dowodowego b膮d藕 przekazuj膮 b艂臋dne informacje oraz dopuszczaj膮 si臋 narusze艅 w zwi膮zku z przeszukaniem i kontrol膮. Przyk艂adowo, po planowanej zmianie ustawy, za powy偶sze uchybienia spodziewana jest kara do 3% obrotu w roku poprzedzaj膮cym wydanie decyzji.

Jednym z najszerzej komentowanych cel贸w Dyrektywy ECN+ jest przewidywane wzmocnienie niezale偶no艣ci os贸b pe艂ni膮cych funkcj臋 organ贸w antymonopolowych, w zwi膮zku z kt贸r膮 planowane jest wprowadzenie kadencyjno艣ci Prezesa UOKiK, kt贸ry b臋dzie wybierany na okres pi臋ciu lat. Zatem, Dyrektyw膮 ECN+, a w 艣lad za ni膮 nowelizacja ustawy, zostan膮 obj臋te nast臋puj膮ce obszary:

  • Prawa podstawowe - zapewnienie wi臋kszej efektywno艣ci organom ochrony konkurencji, kt贸re stosuj膮 art. 101 lub 102 TFUE.
  • Niezale偶no艣膰 i zasoby 鈥 przewidywane zmiany zar贸wno w zakresie dookre艣lenia kryteri贸w powo艂ania i odwo艂ania, jak i samego sposobu piastowania poszczeg贸lnych funkcji.
  • Uprawnienia 鈥 przyk艂adowo upowa偶nienie do przeprowadzania niezapowiedzianych kontroli oraz przeszukiwania innych pomieszcze艅 ni偶 lokale przedsi臋biorstwa np. lokali mieszkalnych.
  • Grzywny i okresowe kary pieni臋偶ne 鈥 Mog膮 one grozi膰 mi臋dzy innymi za ka偶dy dzie艅 zw艂oki w wykonaniu decyzji Prezesa UOKiK lub zwi膮zanych z nimi wyrok贸w s膮dowych. Wedle projektu nowelizacji ustawy maj膮 one wynosi膰 do 5% dziennego obrotu przedsi臋biorcy w roku poprzedzaj膮cym ich na艂o偶enie.
  • Program leniency 鈥 wspomniane wy偶ej wy艂膮czenie lub z艂agodzenie odpowiedzialno艣ci karnej dla os贸b fizycznych, kt贸re skorzysta艂y z tego programu.
  • Wzajemna pomoc 鈥 na przyk艂ad wsparcie Prezesa UOKiK w trakcie prowadzonych postepowa艅 przez organy antymonopolowe innych pa艅stw cz艂onkowskich UE.
  • Terminy przedawnienia 鈥 uszczeg贸艂owienie przepis贸w dotycz膮cych termin贸w przedawnienia w przypadku na艂o偶enia kar i okresowych kar pieni臋偶nych.

2 marca 2021 r. odby艂a si臋 Konferencja organizowana jest przez Urz膮d Ochrony Konkurencji i Konsument贸w (UOKiK) oraz Centrum Studi贸w Antymonopolowych i Regulacyjnych (CARS). Tematem spotkania by艂y rozwa偶ania dotycz膮ce sposobu i zakresu implementacji do prawa krajowego przepis贸w wspomnianej Dyrektywy ECN+. Szeroko przedstawione zosta艂y te obszary, kt贸re wymagaj膮 regulacji i konkretyzacji w ustawie o ochronie konkurencji i konsument贸w.

W panelu dyskusyjnym uczestniczyli prelegenci zar贸wno z ramienia UOKiK, praktycy, a tak偶e przedstawiciele nauki oraz zwi膮zk贸w przedsi臋biorc贸w.

Zdecydowanie, najg艂o艣niej wybrzmia艂a potrzeba doprecyzowania przepis贸w gwarantuj膮cych UOKiK bud偶et, kt贸ry by艂by adekwatny do realizacji cel贸w Dyrektywy ECN+. Co wi臋cej, zosta艂a zg艂oszona konieczno艣膰 wprowadzenia do nowelizacji ustawy przepis贸w zapewniaj膮cych zwi臋kszenie eksperckiego charakteru organu i wynagrodzenia pracownik贸w. Pojawi艂y si臋 w膮tpliwo艣ci odno艣nie faktycznej niezale偶no艣ci organ贸w i Prezesa UOKiK, kt贸ra jest jedn膮 z kluczowych za艂o偶e艅 dyrektywy antymonopolowej.

Podsumowuj膮c, g艂贸wnym za艂o偶eniem planowanej nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsument贸w i implementacji do polskiego prawa przepis贸w Dyrektywy ECN+ jest zapewnienie organom antymonopolowym bardziej skutecznych narz臋dzi do egzekwowania regu艂 konkurencji. Przewidywana poprawa i zwi臋kszenie efektywno艣ci obszar贸w unijnej regulacji niew膮tpliwie wymagaj膮 dostosowania i doprecyzowania przepis贸w w ustawie o ochronie konkurencji i konsument贸w. Jak zosta艂o wielokrotnie podkre艣lane podczas konferencji organizowanej przez Urz膮d Ochrony Konkurencji i Konsument贸w oraz Centrum Studi贸w Antymonopolowych i Regulacyjnych, projekt nowelizacji ustawy to 鈥炁紋wy organizm鈥, kt贸rego kszta艂t nadal jest formowany.

B臋dziemy bacznie przygl膮da膰 si臋 planowanym zmianom, a o najbardziej aktualnych modyfikacjach projektu nowelizacji ustawy b臋dziemy informowali na bie偶膮co.

Autorka: Oliwia Gatz

kompas 01

Czy zainteresowa艂 Ciebie ten temat?

Skutecznie doradzali艣my wielu Klientom w tym obszarze prawnym - pomo偶emy r贸wnie偶 Tobie!

Skontaktuj si臋 ju偶 teraz, aby uzyska膰 wi臋cej informacji i um贸wi膰 si臋 z prawnikiem: