fairlegal fb posty 960x520 pkpl 4

To czwarty ju偶 artyku艂 z naszego cyklu 鈥濸rzewaga kontraktowa pod lup膮鈥. Tym razem, szerzej om贸wimy kwesti臋 zakazanych praktyk, kt贸re zosta艂y zamieszczone w projekcie nowelizacji tytu艂owej ustawy.

Na wst臋pie zaznaczmy, 偶e poj臋cie zakazanych praktyk nie jest nowo艣ci膮 w polskim prawie. Projekt Ustawy o przeciwdzia艂aniu nieuczciwemu wykorzystaniu przewagi kontraktowej (Projekt) natomiast znacznie rozszerza otwarty katalog praktyk, kt贸re uznaje za niedozwolone. Projekt okre艣la przyk艂ady nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej.

W art. 8 Projektu Ustawy zawarto list臋 zakazanych praktyk wykorzystuj膮cych przewag臋 kontraktow膮, kt贸ra zosta艂a przetransponowana z Dyrektywy 2019/633. Co istotne, w zwi膮zku z tym, i偶 jest to katalog otwarty, przyk艂ad贸w takich zachowa艅 mo偶e by膰 znacznie wi臋cej.

Czarna i szara lista zakazanych praktyk handlowych

Katalog zosta艂 podzielony na dwie grupy:

  • praktyk bezwzgl臋dnie niedozwolonych (tzw. praktyk czarnych) oraz
  • praktyk dozwolonych warunkowo, czyli takich kt贸re zak艂adaj膮 dopuszczenie ich stosowania po spe艂nieniu okre艣lonych warunk贸w (tzw. praktyk szarych).

Lista praktyk, kt贸re maj膮 by膰 ca艂kowicie zakazane (praktyk czarnych) przedstawia si臋 nast臋puj膮co:

  1. W przypadku, gdy umowa przewiduje regularne dostarczanie produkt贸w:
  • zap艂ata za produkty po up艂ywie 30 dni od dnia zako艅czenia uzgodnionego okresu dostarczania 艂atwo psuj膮cych si臋 produkt贸w rolno-spo偶ywczych, albo od dnia ustalenia kwoty do zap艂aty za okres dostarczania takich produkt贸w, w spos贸b okre艣lony w Projekcie Ustawy;
  • zap艂ata po up艂ywie 60 dni od dnia zako艅czenia uzgodnionego okresu dostarczania produkt贸w innych ni偶 艂atwo psuj膮ce si臋 mi臋dzy nabywc膮 a dostawc膮, albo od dnia ustalenia kwoty do zap艂aty za okres dostarczania takich produkt贸w, w spos贸b okre艣lony w Projekcie Ustawy;
  1. W przypadku, gdy umowa nie przewiduje regularnego dostarczania produkt贸w:
  • zap艂ata po up艂ywie 30 dni od dnia, w kt贸rym 艂atwo psuj膮ce si臋 produkty rolne lub spo偶ywcze zosta艂y dostarczone, albo od dnia ustalenia kwoty do zap艂aty;
  • zap艂ata po up艂ywie 60 dni od dnia, w kt贸rym inne ni偶 艂atwo psuj膮ce si臋 produkty rolne lub spo偶ywcze zosta艂y dostarczone, od dnia ustalenia kwoty do zap艂aty;
  1. anulowaniu przez nabywc臋 zam贸wienia w terminie kr贸tszym ni偶 30 dni przed przewidywanym terminem dostarczenia 艂atwo psuj膮cych si臋 produkt贸w; jednostronnej zmianie przez nabywc臋 warunk贸w umowy w zakresie cz臋stotliwo艣ci, sposobu realizacji, miejsca, terminu lub wielko艣ci dostarczania produkt贸w rolno-spo偶ywczych, pojedynczego dostarczenia produkt贸w, standard贸w jako艣ci, warunk贸w p艂atno艣ci lub cen, lub w odniesieniu do 艣wiadczenia us艂ug oraz wykonywania czynno艣ci zawartych w li艣cie szarych praktyk (poni偶ej);
  2. nieuzasadnionym obni偶aniu nale偶no艣ci z tytu艂u dostarczenia produkt贸w rolnych lub spo偶ywczych po ich przyj臋ciu przez nabywc臋 w ca艂o艣ci albo w um贸wionej cz臋艣ci, w szczeg贸lno艣ci na skutek 偶膮dania udzielenia rabatu;
  3. 偶膮daniu przez nabywc臋 od dostawcy p艂atno艣ci niezwi膮zanych ze sprzeda偶膮 produkt贸w rolnych lub spo偶ywczych dostawcy; 偶膮daniu zap艂aty za pogorszenie jako艣ci lub strat臋 produkt贸w, kt贸ra nast膮pi艂a w obiektach nabywcy lub po przej艣ciu w艂asno艣ci tych produkt贸w na nabywc臋 z przyczyn niezawinionych przez dostawc臋;
  4. odmowie przez nabywc臋 pisemnego potwierdzenia warunk贸w umowy obowi膮zuj膮cych mi臋dzy nabywc膮 a dostawc膮, o kt贸re zwr贸ci艂 si臋 dostawca, chyba 偶e umowa dotyczy produkt贸w, kt贸re maj膮 by膰 dostarczone przez cz艂onka uznanej: grupy producent贸w rolnych, organizacji producent贸w owoc贸w i warzyw, organizacji producent贸w je偶eli akt za艂o偶ycielski albo umowa mi臋dzy cz艂onkiem tej grupy lub tej organizacji a grup膮 lub organizacj膮 zawiera postanowienia o skutkach podobnych do warunk贸w umowy;
  5. bezprawnym pozyskiwaniu, wykorzystywaniu lub ujawnianiu przez nabywc臋 tajemnic przedsi臋biorstwa dostawcy; gro偶eniu zastosowania dzia艂a艅 odwetowych lub podejmowaniu takich dzia艂a艅 przeciwko dostawcy (je偶eli ten korzysta z praw przys艂uguj膮cych mu na mocy umowy lub przepis贸w prawa);
  6. 偶膮daniu od dostawcy rekompensaty za koszty rozpatrzenia skarg konsument贸w zwi膮zanych ze sprzeda偶膮 produkt贸w dostawcy, dotycz膮cych przypadk贸w, kt贸re wyst膮pi艂y z przyczyn niezawinionych przez dostawc臋.

Z kolei do katalogu praktyk szarych projekt nowelizacji ustawy zalicza:

  1. zwrot przez nabywc臋 niesprzedanych produkt贸w dostawcy, bez zap艂aty lub za ich unieszkodliwianie; pobieranie od dostawcy op艂aty stanowi膮cej warunek przechowywania, prezentowania lub oferowania sprzeda偶y jego produkt贸w lub udost臋pniania takich produkt贸w na rynku;
  2. 偶膮danie przez nabywc臋 od dostawcy ponoszenia ca艂o艣ci lub cz臋艣ci koszt贸w obni偶ek cen produkt贸w sprzedawanych przez nabywc臋 w ramach organizowanej przez nabywc臋 promocji;
  3. 偶膮danie przez nabywc臋 od dostawcy zap艂aty za reklamowanie produkt贸w przez nabywc臋;
  4. 偶膮danie przez nabywc臋 od dostawcy zap艂aty za prowadzenie marketingu produkt贸w;
  5. 偶膮danie przez nabywc臋 od dostawcy ponoszenia op艂at dotycz膮cych czynno艣ci wykonywanych przez pracownik贸w zajmuj膮cych si臋 urz膮dzeniem lokalu wykorzystywanego do sprzeda偶y produkt贸w dostawcy.

Praktyki szare - komentarz:

Jak zosta艂o wskazane w projekcie ustawy klauzule szare s膮 dozwolone, je艣li:

  • Zosta艂y wpisane do umowy
  • Zosta艂y uznane przez strony za dozwolone
  • Wyra藕nie wskazano, 偶e nie stanowi膮 naruszenia

Klauzule warunkowe odnosz膮 si臋 g艂贸wnie do wszelkiego rodzaju op艂at, z kt贸rymi wi膮偶e si臋 dana us艂uga 艣wiadczona przez nabywc臋 i kt贸re stanowi膮 ekwiwalent w postaci reklamy i marketingu, b膮d藕 urz膮dzenia lokalu. Projekt nowelizacji ustawy wprowadza tak偶e obowi膮zek wskazania szacunkowej wysoko艣ci stawek jednostkowych lub p艂atno艣ci ca艂kowitych oraz wysoko艣膰 koszt贸w danej us艂ugi oraz podstaw臋 ich wylicze艅 na 偶膮danie dostawcy.

Koncepcja praktyk, kt贸re s膮 dozwolone, pod warunkiem, 偶e zostan膮 wyra藕nie i jednoznacznie okre艣lone w umowie pomi臋dzy stronami, wzbudzi艂y wiele kontrowersji podczas konsultacji spo艂ecznych, bowiem podmioty posiadaj膮ce przewag臋 kontraktow膮 nierzadko narzucaj膮 warunki umowy mniejszym dostawcom. Zatem pojawi艂y si臋 w膮tpliwo艣ci czy szara lista nie b臋dzie umo偶liwia艂a stosowanie nadu偶y膰, poprzez dodanie odpowiednich zapis贸w o uznaniu, 偶e wskazane warunki s膮 dozwolone oraz nie stanowi膮 naruszenia.

A co z praktykami handlowymi stosowanymi przez dostawc贸w?

W projektowanym akcie prawnym nie zosta艂y wymienione nieuczciwe praktyki handlowe, kt贸re mog膮 by膰 stosowane przez dostawc贸w produkt贸w rolnych i spo偶ywczych wzgl臋dem nabywc贸w. Niemniej jednak, w 艣wietle projektowanej ustawy, praktyki te s膮 r贸wnie偶 zakazane. Zgodnie z uzasadnieniem do Projektu Ustawy, w ponad 4 letnim okresie funkcjonowania przepis贸w o przeciwdzia艂aniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spo偶ywczymi, nie wyst膮pi艂 przypadek b臋d膮cy przedmiotem post臋powania prowadzonego przez UOKiK wykorzystywania przewagi kontraktowej dostawcy wzgl臋dem nabywcy.

Projektodawca przyzna艂, 偶e najwa偶niejsze czy najbardziej typowe praktyki z tego obszaru, kt贸re powinny zosta膰 wprost zakazane przez ustawodawc臋 by艂y trudne o do wykazania.

Podsumowuj膮c, rozszerzona lista zakazanych praktyk daje nadziej臋 na to, 偶e naruszenia b臋d膮 艂atwiej identyfikowalne nie tylko dla przedsi臋biorc贸w, ale przede wszystkim dla S膮d贸w. Co istotne, w przypadku, gdy dana praktyka zosta艂a wprost wskazana w katalogu praktyk niedozwolonych, to Prezes UOKiK nie ma obowi膮zku badania, czy dane dzia艂anie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i zagra偶a istotnemu interesowi drugiej strony albo narusza taki interes. W zwi膮zku z poszerzeniem tej listy mo偶liwe, 偶e nieuczciwe praktyki b臋d膮 艂atwiej i efektywniej demaskowane, a tak偶e szybciej b臋d膮 wyci膮gane z nich konsekwencje.

Nasz cykl 鈥濸rzewaga kontraktowa pod lup膮鈥

W kolejnych artyku艂ach b臋dziemy pog艂臋biali tematyk臋 przewagi kontraktowej i om贸wimy najbardziej istotne aspekty projektu znowelizowanej ustawy, kt贸ra b臋dzie obowi膮zywa膰 najp贸藕niej od 1 listopada br.

Zach臋camy r贸wnie偶 do zapoznania si臋 z innymi publikacjami serii 鈥濸rzewaga kontraktowa pod lup膮鈥. W kolejnych artyku艂ach b臋dziemy szerzej omawiali mi臋dzy innymi:

  • Jakie rabaty nie b臋d膮 dozwolone?
  • W jakich sytuacjach b臋dzie interweniowa艂 Prezes UOKiK?
  • Jakie s膮 priorytety UOKiK w zakresie przewagi kontraktowej?
  • Jak b臋d膮 wymierzane kary z tytu艂u naruszenia przewagi kontraktowej?
  • ..... i wiele wi臋cej! Zapraszamy do lektury!

kompas 01

Czy zainteresowa艂 Ciebie ten temat?

Skutecznie doradzali艣my wielu Klientom w tym obszarze prawnym - pomo偶emy r贸wnie偶 Tobie!

Skontaktuj si臋 ju偶 teraz, aby uzyska膰 wi臋cej informacji i um贸wi膰 si臋 z prawnikiem: