Ca艂kiem nowa ustawa, kt贸ra mo偶e dotyczy膰 szerszej grupy producent贸w. Definiuje zakazane praktyki, co do kt贸rych b臋d膮 wymagane dzia艂ania dostosowawcze po stronie przedsi臋biorc贸w. Czy nowa regulacja wymusi zmiany w umowach dostaw produkt贸w rolno-spo偶ywczych?

Na stronach Rz膮dowego Centrum Legislacji w pi膮tek (12 lutego) pojawi艂 si臋 projekt zrewidowanej (a w zasadzie nowej) ustawy o przeciwdzia艂aniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spo偶ywczymi. Projekt jest obecnie na etapie konsultacji publicznych, a planowane wej艣cie w 偶ycie projektowanej ustawy to 1 maja 2021r. 鈥 czyli za nieca艂e 10 tygodni.

Projekt ustawy ma na celu wdro偶enie do krajowego porz膮dku prawnego Dyrektyw臋 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/633 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach mi臋dzy przedsi臋biorcami w 艂a艅cuchu dostaw produkt贸w rolnych i spo偶ywczych (Dz. Urz. UE L 111 z 25.04.2019, str. 59).

Projekt zak艂ada zasadniczo przyj臋cie nowej ustawy o przeciwdzia艂aniu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spo偶ywczymi, powo艂uj膮c si臋 na to, 偶e implementacja znacznie zmienia zakres stosowanej dotychczas ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdzia艂aniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spo偶ywczymi.

W stosunku do obowi膮zuj膮cych przepis贸w, projekt ustawy wprowadza zmiany polegaj膮ce m.in. na:

Definicja produkt贸w rolnych i spo偶ywczych

Rozszerzeniu ulega definicja produkt贸w rolnych i spo偶ywczych. Zgodnie z projektowanym brzmieniem s膮 to produkty wymienione w za艂膮czniku I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zaproponowana rozszerzona definicja jest znacznie szersza. Dotychczas przepisy obejmowa艂y produkty przeznaczone do spo偶ycia przez ludzi, lub kt贸rych spo偶ycia przez ludzi mo偶na si臋 spodziewa膰. Obecnie projektowana definicja obejmuje m.in. pasze, zwierz臋ta 偶ywe, nasiona i owoce oleiste b臋d膮ce przedmiotem produkcji rolnik贸w.

Definicja nabywcy

Zmianie ulega definicji nabywcy.W projektowanej ustawie nabywca to przedsi臋biorca lub podmiot (wg Dyrektywy 鈥瀘rgan publiczny鈥), o kt贸rym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 wrze艣nia 2019 r. 鈥 Prawo zam贸wie艅 publicznych, kt贸ry bezpo艣rednio lub po艣rednio nabywa od dostawcy produkty rolne lub spo偶ywcze.

Progi okre艣laj膮ce znacz膮c膮 dysproporcj臋

Projekt okre艣la progi warto艣ciowe wskazuj膮cych czym jest znacz膮ca dysproporcja w potencjale ekonomicznym, w przypadku praktyk nieuczciwie wykorzystuj膮cych przewag臋 kontraktow膮, stosowanych przez nabywc臋 wzgl臋dem dostawcy i odwrotnie.

Lista zakazanych praktyk

Zdefiniowano 17 nieuczciwych praktyk: 11 praktyk, kt贸re s膮 bezwzgl臋dnie zakazane oraz 6 praktyk, kt贸re s膮 dozwolone pod warunkiem, 偶e zosta艂y one wprost wymienione w umowie pomi臋dzy stronami (nabywc膮 i dostawc膮 produkt贸w) i uznane przez obie strony za dozwolone oraz nie uznawane przez nie za przejaw nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej.

Bezwzgl臋dnie zakazane praktyki wykorzystuj膮ce przewag臋 kontraktow膮 polegaj膮 w szczeg贸lno艣ci na:

  1. op贸藕nionych p艂atno艣ciach za dostarczone produkty (p艂atno艣膰 po up艂ywnie wi臋cej ni偶 30 dni);
  2. anulowaniu przez nabywc臋 zam贸wienia przed up艂ywem 30 dni przed przewidywanym terminem dostarczenia produkt贸w, kt贸re ze wzgl臋du na swoj膮 natur臋 lub w艂a艣ciwo艣ci s膮 produktami 艂atwo psuj膮cymi si臋 i nie nadaj膮 si臋 do spo偶ycia lub przetworzenia przed up艂ywem 30 dni od ich zebrania, wyprodukowania lub przetworzenia;
  3. jednostronnej zmianie przez nabywc臋 warunk贸w umowy;
  4. obni偶aniu nale偶no艣ci z tytu艂u dostarczenia produkt贸w po jego przyj臋ciu przez nabywc臋 w ca艂o艣ci albo um贸wionej cz臋艣ci, w szczeg贸lno艣ci na skutek 偶膮dania udzielenia rabatu;
  5. ustalaniu termin贸w zap艂aty za dostarczone produkty rolne lub spo偶ywcze z naruszeniem przepis贸w ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdzia艂aniu nadmiernym op贸藕nieniom w transakcjach handlowych (Dz.U z 2019 r. poz. 118 i 1649);
  6. 偶膮daniu przez nabywc臋 od dostawcy p艂atno艣ci niezwi膮zanych ze sprzeda偶膮 produkt贸w;
  7. 偶膮daniu przez nabywc臋 od dostawcy zap艂aty za pogorszenie si臋 stanu lub utrat臋 produkt贸w, lub za oba te zdarzenia, do kt贸rych dosz艂o w obiektach nabywcy lub po przej艣ciu w艂asno艣ci produkt贸w na nabywc臋, z przyczyny innej ni偶 zaniedbanie lub wina dostawcy;
  8. odmowie przez nabywc臋 pisemnego potwierdzenia warunk贸w umowy obowi膮zuj膮cych mi臋dzy nabywc膮 a dostawc膮, o kt贸rych pisemne potwierdzenie zwr贸ci艂 si臋 dostawca,
  9. bezprawnym pozyskiwaniu, wykorzystywaniu lub ujawnianiu przez nabywc臋 tajemnic przedsi臋biorstwa,
  10. gro偶eniu podj臋cia handlowych dzia艂a艅 odwetowych lub podejmowaniu takich dzia艂a艅 przeciwko dostawcy, je偶eli ten korzysta z praw przys艂uguj膮cych mu na mocy umowy lub przepis贸w prawa;
  11. 偶膮daniu od dostawcy rekompensaty za koszty rozpatrzenia skarg konsument贸w zwi膮zanych ze sprzeda偶膮 produkt贸w dostawcy mimo braku zaniedbania lub winy ze strony dostawcy;

Wzgl臋dnie zakazane praktyki wykorzystuj膮ce przewag臋 kontraktow膮 polegaj膮 w szczeg贸lno艣ci na:

  1. zwrocie przez nabywc臋 dostawcy niesprzedanych produkt贸w, bez zap艂aty lub za ich unieszkodliwianie;
  2. pobieraniu od dostawcy op艂aty stanowi膮cej warunek przechowywania, prezentowania lub oferowania sprzeda偶y jego produkt贸w lub udost臋pniania takich produkt贸w na rynku;
  3. 偶膮daniu przez nabywc臋 od dostawcy ponoszenia ca艂o艣ci lub cz臋艣ci koszt贸w obni偶ek cen produkt贸w sprzedawanych przez nabywc臋 w ramach organizowanej przez nabywc臋 promocji;
  4. wymaganiu przez nabywc臋 od dostawcy zap艂aty za reklamowanie produkt贸w przez nabywc臋;
  5. 偶膮daniu przez nabywc臋 od dostawcy zap艂aty za prowadzenie marketingu produkt贸w prowadzony przez nabywc臋;
  6. 偶膮daniu przez nabywc臋 od dostawcy ponoszenia op艂at dotycz膮cych czynno艣ci wykonywanych przez pracownik贸w zajmuj膮cych si臋 urz膮dzeniem lokalu wykorzystywanego do sprzeda偶y produkt贸w dostawcy.

Zdefiniowane praktyki nie b臋d膮 oceniane w 艣wietle przes艂anek z art. 6 (klauzuli generalnej okre艣laj膮cej nieuczciwo艣膰 wykorzystywania przewagi kontraktowej).

bezwzgl臋dnie zakazane w pkt. 4 i 5 praktyki stanowi膮 rozszerzenie w stosunku do praktyk wymienionych w art. 3 ust. 1 i 2 Dyrektywy. Szczeg贸ln膮 uwag臋 zwraca zakazana, w projekcie wprost wpisana praktyka okre艣lania termin贸w zap艂aty z naruszeniem ustawy o przeciwdzia艂aniu nadmiernym op贸藕nieniom w transakcjach handlowych. Potencjalnie, post臋powania w sprawie op贸藕nie艅 w transakcjach handlowych b臋d膮 zatem mog艂y toczy膰 si臋 na alternatywnych lub 艂膮czonych podstawach obu ustaw.

Projekt wskazuje na kwalifikowane zakazane praktyki, kt贸re zasadnicz膮 dotycz膮 tylko nabywcy wzgl臋dem dostawcy (nie odwrotnie). Niemniej na gruncie projektowanego art. 5 r贸wnie偶 dostawcy b臋dzie mo偶na postawi膰 zarzut wykorzystywania przewagi kontraktowej.

Dobrowolne poddanie si臋 karze

Projekt wprowadza procedur臋 dobrowolnego poddania si臋 karze pieni臋偶nej. W przypadku wyra偶enia zgody przez stron臋 do dobrowolnego poddana si臋 karze, wysoko艣膰 kary mo偶e by膰 obni偶ona nie wi臋cej ni偶 o 50% w stosunku do kary, jaka zosta艂aby na艂o偶ona, gdyby strona nie podda艂a si臋 dobrowolnie karze.

Obowi膮zywanie nowej ustawy

Projekt zak艂ada, 偶e do um贸w nabycia produkt贸w rolnych lub spo偶ywczych zawartych mi臋dzy stronami przed wej艣ciem w 偶ycie nowej ustawy, przepisy nowej ustawy stosuje si臋 od dnia 1 maja 2022.

KOMENTARZ PRAKTYCZNY:

Przedsi臋biorcy z bran偶y rolno-spo偶ywczej powinni bacznie 艣ledzi膰 projektowane zmiany, szczeg贸lnie bior膮c pod uwag臋 relatywnie nied艂ugi czas do planowanego wej艣cia w 偶ycie nowych przepis贸w.

W zale偶no艣ci od ostatecznego kszta艂tu projektu ustawy 鈥 mo偶e okaza膰 si臋, 偶e konieczne b臋d膮 skuteczne renegocjacje warunk贸w um贸w dostaw produkt贸w rolno 鈥 spo偶ywczych.

Dotyczy to w szczeg贸lno艣ci zapis贸w w zakresie:

  • zwrot贸w towar贸w
  • op艂at za prezentacj臋/ekspozycj臋 towar贸w
  • promocji cenowych (obni偶ek cen)
  • reklamacji produkt贸w
  • dzia艂a艅 marketingowych

Dodatkowo w zakresie promocji cenowych, dla uznania ich za uczciwe i nie wykorzystuj膮ce przewagi kontraktowej wymagane b臋dzie (o ile w tej wersji projekt przejdzie), aby umowa mi臋dzy dostawc膮 a nabywc膮:

  • zosta艂a zawarta przed przewidywanym terminem promocji
  • zawiera艂a postanowienia okre艣laj膮ce termin rozpocz臋cia promocji, czas jej trwania oraz ilo艣膰 produkt贸w obj臋tych promocj膮.

Postanowieniom projektowanej ustawy powinni si臋 r贸wnie偶 przyjrze膰 podmioty sprzedaj膮ce towary, kt贸re dot膮d nie by艂y obj臋te zakresem tej regulacji 鈥 tzn. m.in. pasze, zwierz臋ta 偶ywe, nasiona i owoce oleiste b臋d膮ce przedmiotem produkcji rolnik贸w, ale r贸wnie偶 tyto艅 nieprzetworzony, odpady tytoniowe czy korek naturalny surowy.

Link do projektu ustawy: https://legislacja.gov.pl/projekt/12343513/katalog/12764983#12764983

Chcesz dowiedzie膰 si臋 wi臋cej lub uzyska膰 wsparcie prawne? Skontaktuj si臋 z nami pod numerem tel. 532 990 560 lub wysy艂aj膮c email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczy膰, konieczne jest w艂膮czenie w przegl膮darce obs艂ugi JavaScript.

kompas 01

Czy zainteresowa艂 Ciebie ten temat?

Skutecznie doradzali艣my wielu Klientom w tym obszarze prawnym - pomo偶emy r贸wnie偶 Tobie!

Skontaktuj si臋 ju偶 teraz, aby uzyska膰 wi臋cej informacji i um贸wi膰 si臋 z prawnikiem: