Sojusze detalist├│w (jako grupy zakupowe) s─ů znane na arenie krajowej, jak i mi─Ödzynarodowej ju┼╝ od d┼éu┼╝szego czasu. Zyskuj─ů na uwadze w ostatniej dekadzie w szczeg├│lno┼Ťci z uwagi na to, ┼╝e liczba tworzonych grup zakupowych ro┼Ťnie, te istniej─ůce cz─Östo si─Ö przegrupowuj─ů, a niekt├│re z grup wchodz─ů w otwarte konflikty z dostawcami. 

W po┼éowie maja, na zlecenie Parlamentu Europejskiego, Komisja Europejska opublikowa┼éa pog┼é─Öbiony raport w zakresie wp┼éywu i efektu jakie wywieraj─ů grupy zakupowe na ┼éa┼äcuch dostaw produkt├│w rolno-spo┼╝ywczych w Europie. Celem by┼éo r├│wnie┼╝ podj─Öcie si─Ö oceny czy grupy zakupowe s─ů dozwolone na gruncie obowi─ůzuj─ůcych przepis├│w prawa konkurencji, czy nie.

Korzy┼Ťci z istnienia grup zakupowych

Grupy zakupowe s─ů form─ů poziomej (horyzontalnej) wsp├│┼épracy mi─Ödzy detalistami, sieciami handlowymi czy grupami sieci detalicznych polegaj─ůcej na ┼é─ůczeniu si┼é i korzystaniu z efektu synergii si┼é, zasob├│w, szczeg├│lnie w zakresie negocjacji warunk├│w dostaw.

  • Z punktu widzenia sieci handlowych, korzy┼Ťci─ů z przyst─ůpienia do grupy jest przede wszystkim zwi─Ökszenie wydajno┼Ťci, np. poprzez zmniejszenie koszt├│w transakcyjnych, dzielenie si─Ö wiedz─ů lub najlepszymi praktykami. Takie sojusze mog─ů r├│wnie┼╝ prowadzi─ç do uzyskania lepszych warunk├│w zakupu, jako ┼╝e wzrasta  pozycja negocjacyjna uczestnika grupy.
  • W ocenie raportu, dostawy r├│wnie┼╝ korzystaj─ů z przyrostu wydajno┼Ťci, w szczeg├│lno┼Ťci poprzez zgrupowane negocjacje (w przeciwie┼ästwie do rozproszonych, indywidualnych), zmniejszonych koszt├│w dostaw wynikaj─ůcych z wi─Ökszych, zharmonizowanych zam├│wie┼ä. Ponadto, raport wskazuje na fakt, i┼╝ negocjuj─ůc z grup─ů zakupow─ů, dostawcy nie maj─ů mo┼╝liwo┼Ťci r├│┼╝nicowania warunk├│w handlowych ÔÇô co mog┼éoby mie─ç miejsce w przypadku indywidualnych negocjacji.
  • Ponadto ÔÇô grupy zakupowe maj─ů pozytywny wp┼éyw na ostatnie ogniwo w ┼éa┼äcuchu dostaw, gdy┼╝ ostatecznie zyskuj─ů konsumenci ciesz─ůc si─Ö ni┼╝szymi cenami.

Zastrze┼╝enia anty-konkurencyjne

Dostrzegaj─ůc powy┼╝sze korzy┼Ťci (szczeg├│lnie po stronie sieci detalicznych), Komisja Europejska wskazuje na trzy zastrze┼╝enia na gruncie prawa konkurencji, kt├│re mog─ů si─Ö pojawi─ç w odniesieniu do sojuszy detalist├│w:

  • Pojawia si─Ö obawa o mniej ┼╝ywio┼éow─ů konkurencj─Ö pomi─Ödzy detalistami (zamkni─Öcie dost─Öpu do rynku i rosn─ůca koncentracja), kt├│re potencjalnie mog─ů mie─ç negatywne skutki dla dostawc├│w i konsument├│w.
  • Drugie zastrze┼╝enie dotyczy potencjalnych praktyk eksploatacyjnych wobec partner├│w handlowych, kt├│rych mog┼éyby si─Ö dopu┼Ťci─ç te grupy zakupowe, kt├│re mog┼éyby zosta─ç uznane za posiadaj─ůce pozycj─Ö dominuj─ůc─ů, np. de-listing, ┼╝─ůdania wynagrodzenia bez ekwiwalentno┼Ťci ┼Ťwiadczonych us┼éug, przerzucanie ryzyka biznesowego, itp.
  • Po trzecie ÔÇô obawy mog─ů budzi─ç wyzwania na gruncie relacji horyzontalnych mi─Ödzy uczestnikami sojusz├│w, w szczeg├│lno┼Ťci w zakresie zwi─Ökszonej transparentno┼Ťci plan├│w i strategii, ryzyka w zakresie uzgadniania cen, koordynacji wykraczaj─ůcej poza dozwolony zakres sojuszu czy wymiany informacji wra┼╝liwych.

Podsumowanie

Raport Komisji Europejskiej zawiera ciekawe, cho─ç nie prze┼éomowe i raczej wywa┼╝one wnioski. Co ciekawe, raport zawiera wskaz├│wki i analizy ekonomiczne, kt├│re mog─ů by─ç pomocne r├│wnie┼╝ w innych sektorach, nie tylko rolno-spo┼╝ywczym. Tu┼╝ po publikacji, do tre┼Ťci raportu odnios┼éy si─Ö zar├│wno najwi─Öksze europejskie grupy zakupowe (w swoich stanowiskach podkre┼Ťlaj─ůc korzy┼Ťci), jak i najwi─Öksze stowarzyszenia bran┼╝y rolno-spo┼╝ywczej (k┼éad─ůc wywa┼╝ony nacisk na potencjalne zagro┼╝enia).

Og├│lnie podsumowuj─ůc, brak jest generalnego zakazu tworzenia grup zakupowych, w tym w┼éa┼Ťnie sojuszy detalist├│w i s─ů one dozwolone ÔÇô tak d┼éugo, jak nie prowadz─ů do wzrostu konsolidacji na rynku lub nie maj─ů cech anty-konkurencyjnej koordynacji. Tym samym, pu┼éapki anty-konkurencyjne powinny by─ç starannie omijane i przed stworzeniem grupy zakupowej powinna zosta─ç przeprowadzona szczeg├│┼éowa analiza antymonopolowa.

Pełen raport i wybrane stanowiska dostępne niżej:

  • https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC120271/jrc120271_report_retail_alliances_final_pubsy_09052020.pdf
  • https://www.fooddrinkeurope.eu/news/statement/vigilance-required-on-retail-alliances-for-a-stronger-eu-agri-food-su/
  • https://www.eurocoop.coop/news/291-Press-Release-JRC-Report-Retail-Alliances.html

kompas 01

Czy zainteresował Ciebie ten temat?

Skutecznie doradzali┼Ťmy wielu Klientom w tym obszarze prawnym - pomo┼╝emy r├│wnie┼╝ Tobie!

Skontaktuj si─Ö ju┼╝ teraz, aby uzyska─ç wi─Öcej informacji i um├│wi─ç si─Ö z prawnikiem: