Jak wspominali艣my w ubieg艂otygodniowym artykule, praktyka decyzyjna i orzecznicza, zar贸wno w Polsce, jak i UE w temacie ofert 鈥榞ratisowych鈥 nie jest bogata. Poprzedni artyku艂 opisywa艂 potencjalne pu艂apki zwi膮zane z promocjami warto艣ciowymi na tle ustawy o ochronie konkurencji i konsument贸w (np. ustalanie cen odprzeda偶y).

W dzisiejszym artykule skupimy si臋 na wyzwaniach, kt贸re mog膮 nie艣膰 dwie regulacje zasadniczo okre艣laj膮ce zasady uczciwej konkurencji i uczciwych praktyk rynkowych, tj. ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (UZNK) oraz ustawa o przeciwdzia艂aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (UPNPR).

Ustawa o przeciwdzia艂aniu nieuczciwym praktykom rynkowym funkcjonuje obok obowi膮zuj膮cej ju偶 od d艂u偶szego czasu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Oba akty prawne niejednokrotnie reguluj膮 podobne obszary oraz zawieraj膮 analogiczny katalog sankcji dotycz膮cych okre艣lonych narusze艅. R贸偶nica jednak偶e tkwi w zakresie podmiot贸w, kt贸re obj臋te s膮 ochron膮 w obu ustawach. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji chroni w szczeg贸lno艣ci konkuruj膮cych na rynku przedsi臋biorc贸w, a tylko po艣rednio zajmuje si臋 konsumentami. Natomiast g艂贸wnym celem ustawy o przeciwdzia艂aniu nieuczciwym praktykom rynkowym jest ochrona konsument贸w, zapewnienie im realnej mo偶liwo艣ci dochodzenia ich praw, jak r贸wnie偶 zwalczanie nieuczciwych praktyk i zapobieganie im.

Je艣li chodzi o interesuj膮cy nas temat ofert warto艣ciowych i promocji 鈥瀙akietowych鈥, obie regulacje zakazuj膮 wprowadzania w b艂膮d 鈥 poprzez nieuczciw膮 reklam臋 lub praktyk臋 rynkow膮. Gdy mowa jest o wprowadzaniu w b艂膮d, to ma ono miejsce, gdy nieuczciwa reklama mo偶e wp艂ywa膰 na decyzj臋 konsumenta co do nabycia towaru lub us艂ugi. Podobnie praktyka rynkowa mo偶e wprowadzi膰 w b艂膮d, je偶eli dzia艂anie to w jakikolwiek spos贸b powoduje lub mo偶e powodowa膰 podj臋cie przez przeci臋tnego konsumenta decyzji dotycz膮cej umowy, kt贸rej inaczej by nie podj膮艂. Innymi s艂owy 鈥 w naszym przyk艂adzie produkty s膮 reklamowane, znakowane lub promowane w taki spos贸b, 偶e konsument decyduje si臋 na zakup widz膮c okre艣lon膮 warto艣膰 lub cen臋, kt贸ra w rzeczywisto艣ci nie jest prawdziwa.

W szczeg贸lno艣ci ustawa dotycz膮ca nieuczciwych praktyk rynkowych wprost wskazuje, 偶e wprowadzenie w b艂膮d mo偶e dotyczy膰: ceny, sposobu obliczania ceny lub istnienia szczeg贸lnej korzy艣ci cenowej. Jednocze艣nie ta sama ustawa podaje tzw. czarn膮 list臋 nieuczciwych praktyk rynkowych (tzn. zawsze zakazanych), w艣r贸d kt贸rych znajduje si臋 prezentowanie produktu jako "gratis", "darmowy", "bezp艂atny" lub w podobny spos贸b, je偶eli konsument musi ui艣ci膰 jak膮kolwiek nale偶no艣膰, z wyj膮tkiem bezpo艣rednich koszt贸w zwi膮zanych z odpowiedzi膮 na praktyk臋 rynkow膮, odbiorem lub dostarczeniem produktu. Kosztem zwi膮zanym z odpowiedzi膮 na praktyk臋 handlow膮 mog膮 by膰 np. aktualne op艂aty pocztowe, koszty po艂膮czenia telefonicznego, w tym op艂ata za przes艂anie wiadomo艣ci tekstowej. Kosztem, jaki mo偶e by膰 wymagany od konsumenta, mo偶e by膰 r贸wnie偶 rzeczywisty koszt wysy艂ki lub dostawy czy te偶 koszt koniecznej podr贸偶y, w tym nieprzewidziane wydatki, je艣li konsumenci odbieraj膮 ofert臋 w innym miejscu.

O tym, 偶e promocyjne opakowania przetwor贸w marki 艁owicz mog膮 wprowadza膰 konsument贸w w b艂膮d przekona艂 si臋 producent sos贸w sprzedawanych pod mark膮 艁owicz - Agros Nova, kt贸ry w konsekwencji zosta艂 zobowi膮zany do wycofania ich z rynku. Przeprowadzone przez UOKiK post臋powanie oraz wydana w 2014 roku decyzja wykaza艂a, 偶e sprzedawane pod mark膮 艁owicz sosy: bolo艅ski, chi艅ski,  meksyka艅ski i do spaghetti, przez wiele lat oferowane by艂y wy艂膮cznie w promocyjnych opakowaniach. Przyk艂adowo sos do spaghetti przez trzy lata sprzedawany by艂 jedynie w promocyjnym opakowaniu 300g+50g gratis. Po raz ostatni w regularnym opakowaniu pojawi艂 si臋 w sklepach w listopadzie 2006 roku.

W膮tpliwo艣ci Urz臋du wzbudzi艂a stosowana przez sp贸艂k臋 praktyka, polegaj膮ca na oferowaniu, przez tak d艂ugi okres, okre艣lonych produkt贸w wy艂膮cznie w promocyjnych opakowaniach, co mog艂o wprowadza膰 przeci臋tnego konsumenta w b艂膮d co istnienia szczeg贸lnej korzy艣ci cenowej. Zdaniem UOKiK praktyka mog艂a dezinformowa膰 konsument贸w 鈥 mogli odnie艣膰 wra偶enie, 偶e kupuj膮 wi臋kszy produkt po atrakcyjniejszej cenie, tymczasem od kilku lat produkty by艂y sprzedawane wy艂膮cznie w promocyjnych opakowaniach. Dla wielu konsument贸w jednym z czynnik贸w, kt贸ry ma zasadnicze znaczenie przy dokonaniu wyboru konkretnego towaru jest cena. Zdaniem Prezes Urz臋du informacja na opakowaniu o gratisie powodowa艂a, 偶e oferta sp贸艂ki wydawa艂a si臋 atrakcyjniejsza dla konsument贸w i mog艂a sk艂ania膰 do decyzji, kt贸rej w innych okoliczno艣ciach by nie podj臋li.

Komentarz

Cho膰 oferty warto艣ciowe nie s膮 dzi艣 w bezpo艣rednim polu zainteresowania polskich organ贸w, warto pami臋ta膰 o kilku elementach przy tworzeniu tego rodzaju kampanii, aby m贸c si臋 broni膰 w przypadku potencjalnej kontroli.

  • Wprowadzanie w b艂膮d 鈥 informacje o dodatkowej ilo艣ci produktu, dowieszce, powi臋kszonym pakiecie produkt贸w powinny by膰 jasne i czytelne dla konsumenta. 
  • Produkt bazowy / standardowy 鈥 w ofercie producenta powinien by膰 r贸wnie偶 produkt bazowy, w wersji nie powi臋kszonej, bez gratis贸w. Konsument powinien mie膰 wyb贸r czy kupi膰 produkt taki, jaki zna dotychczas w wersji podstawowej, czy te偶 powi臋kszony zestaw. Ponadto, konsument powinien mie膰 mo偶liwo艣膰 por贸wnania oferty cenowej produktu bazowego i powi臋kszonego.
  • Cena oferty pakietowej / gratisowej 鈥 nie powinna wprowadza膰 w b艂膮d; nie powinna zosta膰 podwy偶szona lub zawiera膰 ukrytych op艂at.
  • Oferowanie jedynie produktu powi臋kszonego w sytuacji, gdy producent w og贸le nie oferuje wersji 鈥瀞tandardowej鈥 mo偶e by膰 uznane za wprowadzaj膮ce w b艂膮d.

kompas 01

Czy zainteresowa艂 Ciebie ten temat?

Skutecznie doradzali艣my wielu Klientom w tym obszarze prawnym - pomo偶emy r贸wnie偶 Tobie!

Skontaktuj si臋 ju偶 teraz, aby uzyska膰 wi臋cej informacji i um贸wi膰 si臋 z prawnikiem: