Praktyka decyzyjna i orzecznicza, zar贸wno w Polsce, jak i UE na tym tle nie jest bogata. Niemniej warto zwr贸ci膰 uwag臋, 偶e tzw. gratisowe promowanie w niekt贸rych sytuacjach mo偶e rodzi膰 problemy zar贸wno na tle ustawy o ochronie konkurencji i konsument贸w (np. ustalanie cen odprzeda偶y), jak i ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (np. wprowadzanie konsument贸w w b艂膮d), o czym dalej w poni偶szym artykule.

Popularne 鈥瀦grzewki鈥, czyli promocje warto艣ciowe s膮 do艣膰 powszechnym mechanizmem promocji towar贸w, szczeg贸lnie w bran偶y FMCG, cho膰 nie tylko. Walka o konsumenta i o wzrosty sprzeda偶y s膮 w polu zainteresowania wielu bran偶, kt贸re niejednokrotnie si臋gaj膮 po oferty, kt贸re proponuj膮 鈥瀢i臋cej za tyle samo鈥 鈥 w praktyce nazywane r贸偶norodnie 鈥瀏ratis鈥, 鈥瀌wa w cenie jednego鈥, 鈥瀔up jeden drugi gratis鈥, 鈥2+1 gratis鈥 itp. Innymi s艂owy konsumenci dokonuj膮c swoich wybor贸w zakupowych opieraj膮 si臋 na informacji handlowej, marketingowej lub grafice opakowania, kt贸ry przekonuje ich, 偶e za t臋 sam膮 ilo艣膰 pieni臋dzy, otrzymuj膮 co艣 gratis, za darmo. Mo偶e to by膰 wi臋cej produktu w tym samym opakowaniu, mog膮 to by膰 produkty z艂膮czone w wielopaki, mo偶e w ko艅cu do wybranego produktu by膰 do艂膮czony inny produkt. To jedynie najpopularniejsze przyk艂ady, a kombinacji i mo偶liwo艣ci jest oczywi艣cie wi臋cej.

Uwag na RPM

Na tle ustawy o ochronie konkurencji i konsument贸w, potencjalny problem z ofertami 鈥瀏ratisowymi鈥 mo偶e pojawia膰 si臋 w kontek艣cie zarzutu ustalania cen odsprzeda偶y (ang. resale price mainenance - RPM). Samo s艂owo 鈥瀏ratis鈥 ma konotacje cenowe, wskazuje na otrzymanie produktu bez uiszczenia op艂aty. Jednak w rzeczywisto艣ci gospodarczej oczywiste jest, 偶e dodatkowy produkt ma warto艣膰 ekonomiczn膮 i najcz臋艣ciej konsumuje j膮 producent, traktuj膮c jako koszt sprzeda偶y. Producenci oferuj膮c pakiety 鈥瀏ratisowe鈥 swoim partnerom handlowym 鈥瀘czekuj膮鈥, i偶 oferta skierowana do konsument贸w b臋dzie rzeczywi艣cie odzwierciedla膰 ten komunikat, tzn. nie uwzgl臋dni膮 ceny dodatkowego produktu w ostatecznej cenie oferowanej konsumentowi.

A to ju偶 bardzo cienka linia, kt贸r膮 艂atwo przekroczy膰 poniewa偶 spos贸b i tre艣膰 przekazywanych informacji na opakowaniu lub w materia艂ach handlowych obecnych w sklepach (np. plansze reklamowe, stojaki z wizualizacj膮 oferty, standy) w powi膮zaniu z reklam膮 radiowo-telewizyjn膮 i jej tre艣ci膮 鈥 potencjalnie mo偶e by膰 uznany za ustalanie cen odsprzeda偶y. O czym przekona艂 si臋 producent s艂odyczy Ferrero, kt贸ry w Niemczech (wyrok S膮du Federalnego Niemiec, KZR 3/02 z 08.04.2003) wyszed艂 obronn膮 r臋k膮 z zarzutu ustalania cen odsprzeda偶y.

Warto pozna膰 t臋 spraw臋 w odrobin臋 wi臋kszych szczeg贸艂ach, aby dowiedzie膰 si臋 jak argumentowa膰 i na co zwraca膰 uwag臋 przy tworzeniu ofert warto艣ciowych. Pozwoli to unikn膮膰 w膮tpliwo艣ci i pomo偶e unikn膮膰 zarzutu ustalania cen odsprzeda偶y.

Chodzi艂o o kr贸tkoterminow膮 (6 tygodniow膮) akcj臋 sprzeda偶y batonik贸w Duplo w jedenastosztukowym opakowaniu. Akcja wspierana by艂a przez oko艂o 3 tygodnie kampani膮 reklamow膮 w TV producenta z has艂em 鈥瀓eden batonik wi臋cej, ale wi臋cej nie kosztuje鈥. Zarzut dotyczy艂 tego, 偶e dystrybutorzy, nie mog膮c wprowadza膰 konsument贸w w b艂膮d, w praktyce musieli usztywni膰 swoje ceny na czas ww. kampanii reklamowej (tj. stosowa膰 je w wysoko艣ci takiej jak za 10 sztuk). 

Niemiecki s膮d uzna艂 jednak, 偶e m.in. z uwagi na kr贸tki okres trwania kampanii i umiarkowanie odczuwalne ograniczenie cenowe praktyka nie mia艂a antykonkurencyjnego charakteru. W szczeg贸lno艣ci S膮d podni贸s艂, i偶 kampania promuj膮ca sprzeda偶 nie spe艂nia jednak kryteri贸w antykonkurencyjnych, poniewa偶 mia艂a ona jedynie kr贸tki okres czasu i nie mia艂a zauwa偶alnego wp艂ywu na swobod臋 ustalania cen przez sprzedawc贸w detalicznych.  W okresie trwania promocji,  detalista nie m贸g艂 sprzeda膰 "pude艂ka promocyjnego" w czasie po cenie wy偶szej ni偶 standardowe opakowania i tym samym nie m贸g艂 skorzysta膰 z mo偶liwo艣ci podwy偶ki cen za opakowanie z jedenastoma batonami ze wzgl臋du na zwi臋kszon膮 zawarto艣膰 opakowania. S膮d uzna艂 jednak, i偶 nie by艂o 偶adnych niekorzystnych skutk贸w gospodarczych dla handlu. W okresie trwania kampanii detali艣ci mogli naby膰 powi臋kszone pakiety po cenie normalnego pakietu. Sprzedaj膮c produkty promocyjne w cenie normalnego (bazowego) opakowania, detali艣ci wygenerowali w ten spos贸b tak膮 sam膮 mar偶臋 zysku na opakowanie, jak膮 wcze艣niej uwzgl臋dniali w swoim indywidualnym wyliczeniu ceny standardowego opakowania. Ponadto, poniewa偶 do艣wiadczenie pokazuje, 偶e zach臋ty cenowe dla konsument贸w, na kt贸re zwracaj膮 uwag臋 reklamy w kontek艣cie ograniczonej czasowo promocji sprzeda偶y, prowadz膮 przynajmniej do tymczasowego wzrostu sprzeda偶y, mo偶na r贸wnie偶 za艂o偶y膰, 偶e przynajmniej w okresie trwania promocji detali艣ci skorzystali ze wzrostu obrot贸w i zysk贸w ze sprzeda偶y tych produkt贸w.

Komentarz

Cho膰 oferty warto艣ciowe nie s膮 dzi艣 w bezpo艣rednim polu zainteresowania polskich organ贸w, warto pami臋ta膰 o kilku dobrych praktykach przy tworzeniu tego rodzaju kampanii na gruncie prawa ochrony konkurencji i konsument贸w, aby m贸c si臋 broni膰 w przypadku potencjalnej kontroli Prezesa UOKiK:

  • Czas trwania akcji promocyjnej 鈥 powinien by膰 relatywnie kr贸tki np. 6-8 tygodni. Kr贸tki czas promocji wskazuje na zainteresowanie dostawcy szybkim wzrostem ilo艣ci odprzedawanych produkt贸w, ni偶 strukturalnymi zmianami cen na rynku.
  • Produkt bazowy / standardowy 鈥 w ofercie producenta powinien by膰 r贸wnie偶 produkt bazowy, w wersji nie powi臋kszonej, bez gratis贸w. Detalista powinien mie膰 wyb贸r czy przyst臋puje do akcji promocyjnej na warunkach odsprzeda偶y 鈥榞ratisowej鈥 czy te偶 pozostaje przy ofercie produktu w wersji standardowej. A mo偶e by膰 zainteresowany zar贸wno kontynuowaniem produktu w wersji standardowej, jak i powi臋kszonej o gratis 鈥 co swoj膮 drog膮 jest rekomendowane w 艣wietle ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, o czym wi臋cej za tydzie艅.
  • Brak nacisk贸w i egzekucji 鈥 producent nie powinien naciska膰 detalist贸w na korzystanie z oferty 鈥榞ratisowej鈥. Nie powinien r贸wnie偶 stosowa膰 偶adnych metod egzekwowania stosowania sugerowanej ceny.

kompas 01

Czy zainteresowa艂 Ciebie ten temat?

Skutecznie doradzali艣my wielu Klientom w tym obszarze prawnym - pomo偶emy r贸wnie偶 Tobie!

Skontaktuj si臋 ju偶 teraz, aby uzyska膰 wi臋cej informacji i um贸wi膰 si臋 z prawnikiem: