Organy antymonopolowe nie zwalniaj─ů tempa w czasie ogranicze┼ä prawno-gospodarczych zwi─ůzanych z epidemi─ů. Warto mie─ç od┼Ťwie┼╝one procedury na wypadek nieoczekiwanej kontroli lub przeszukania Prezesa UOKiK, szczeg├│lnie gdy w czasie trwaj─ůcych ci─ůgle obostrze┼ä, wi─Ökszo┼Ť─ç pracownik├│w (w tym tzw. kluczowych) pracuje zdalnie.

Dzia┼éania organ├│w w czasie ogranicze┼ä ÔÇô trwa pracowity okres

Turecki Urz─ůd antymonopolowy wszcz─ů┼é post─Öpowania wobec 29 przedsi─Öbiorc├│w zauwa┼╝aj─ůc, ┼╝e wyg├│rowane praktyki cenowe tych firm mog─ů mie─ç istotny charakter naruszenia prawa konkurencji. Z kolei w Grecji, lokalny urz─ůd antymonopolowy zainicjowa┼é szereg post─Öpowa┼ä ÔÇô zar├│wno wyja┼Ťniaj─ůcych, ale co istotne ÔÇô r├│wnie┼╝ przeprowadzi┼é dwa przeszukania (ÔÇ×dawn raidÔÇŁ) w sektorze spo┼╝ywczym oraz dystrybucji prasy. W Polsce, pod koniec kwietnia Prezes UOKiK wszcz─ů┼é post─Öpowania, w kt├│rych sprawdzi, czy najwi─Öksze podmioty z sektora rolno-spo┼╝ywczego p┼éac─ů na czas rolnikom, dostawcom i innym kontrahentom. Zbada r├│wnie┼╝, czy polityki handlowe i cenowe nie zmieni┼éy si─Ö w okresie epidemii na niekorzy┼Ť─ç mniejszych kontrahent├│w. Wszcz─Öte post─Öpowania prowadzone s─ů w ramach tzw. ustawy przewagowej. Niemniej mog─ů mie─ç potencja┼é lub b─Öd─ů impulsem do post─Öpowa┼ä antymonopolowych, co czas poka┼╝e.

Greckie organy antymonopolowe (Urz─ůd) by┼éy jednymi z pierwszych, kt├│rzy podj─Ö┼éy dzia┼éania przeciwko domniemanym praktykom antykonkurencyjnym w nast─Öpstwie skarg na wzrost cen i braki w dost─Öpie do ┼Ťrodk├│w ochrony osobistej (masek, r─Ökawiczek i innych). Urz─ůd przeprowadzi┼é  szeroko zakrojone post─Öpowanie wyja┼Ťniaj─ůce w sprawie produkt├│w z bran┼╝y opieki zdrowotnej. Urz─ůd wys┼éa┼é wnioski o udzielenie informacji do ponad  4 tysi─Öcy uczestnik├│w rynku i otrzyma┼é oko┼éo  3.300 odpowiedzi. W przeciwie┼ästwie do sektora spo┼╝ywczego,  kt├│rego dotkn─Ö┼éy kontrole Urz─Ödu w Grecji podczas pandemii (i bezpo┼Ťrednio zwi─ůzane z ni─ů), druga kontrola w sektorze prasowym nie mia┼éa bezpo┼Ťredniego zwi─ůzku z pandemi─ů i by┼éa (jak si─Ö m├│wi) planowana od wielu miesi─Öcy. Urz─ůd zdecydowa┼é, ┼╝e nie prze┼éo┼╝y planowanej kontroli pomimo obowi─ůzku zachowania dystansu, aby nie utrudni─ç post─Öp├│w w pracy Urz─Ödu.

Przeszukania i kontrole - ÔÇ×nalotyÔÇŁ w trakcie ograniczonej liczby pracownik├│w w biurze

Zgodnie z obowi─ůzuj─ůcymi przepisami, w trakcie kontroli (na potrzeby artyku┼éu b─Öd─Ö zamiennie u┼╝ywa─ç kontrola/przeszukanie ÔÇô cho─ç obie procedury maj─ů pewne swoje odr─Öbno┼Ťci, nie wp┼éywaj─ůce na g┼é├│wny przekaz artyku┼éu) urz─Ödnicy maj─ů prawo wej┼Ť─ç do ka┼╝dego lokalu (w tym prywatnych lokali zamieszkania), bada─ç odpowiednie ksi─Ögi i rejestry oraz robi─ç kopie ┼╝─ůdanych dokument├│w. W przypadku gdy kontrola odbywa si─Ö w pomieszczeniach przedsi─Öbiorstwa, organy antymonopolowe mog─ů r├│wnie┼╝ przes┼éuchiwa─ç ka┼╝dego przedstawiciela personelu na temat fakt├│w lub dokument├│w zwi─ůzanych z przedmiotem kontroli.

Organy antymonopolowe korzystaj─ů z szerokich uprawnie┼ä, a przedsi─Öbiorstwa powinny aktywnie wspiera─ç prac─Ö organ├│w. Nieprzestrzeganie tych regu┼é przez przedsi─Öbiorstwo (np. podanie nieprawid┼éowych, niekompletnych lub wprowadzaj─ůcych w b┼é─ůd informacji) mo┼╝e prowadzi─ç do na┼éo┼╝enia surowych grzywien. Podobnie naruszenia proceduralne dokonane przez organy (np. nieprzestrzeganie praw procesowych kontrolowanego podmiotu) mog─ů stanowi─ç podstaw─Ö do odwo┼éania od wydanych w toku post─Öpowania postanowie┼ä lub decyzji. Zatem przeprowadzenie kontroli w tym do┼Ť─ç jednak wyj─ůtkowym czasie ca┼ékowitych lub cz─Ö┼Ťciowych ogranicze┼ä - jest wyzwaniem zar├│wno dla przedsi─Öbiorstw, jak i dla w┼éadz, je┼Ťli chodzi o zapewnienie dzia┼éa┼ä zgodnych z wymogami i standardami prawnymi.

W czasie, gdy ci─ůgle znaczna liczba pracownik├│w wykonuje swoj─ů prac─Ö zdalnie, z domu lub pojawia si─Ö w biurze jedynie sporadycznie, odpowiednia reakcja na niezapowiedzian─ů kontrol─Ö mo┼╝e by─ç trudna. Szczeg├│lnie nale┼╝y zwr├│ci─ç uwag─Ö na:

Wzrost ryzyka nieumy┼Ťlnego podania niepe┼énych informacji.

  • W ostatnich tygodniach, pracownikami zazwyczaj obecnymi w biurach s─ů pracownicy ochrony, recepcji lub pracownicy dy┼╝uruj─ůcy. Z natury rzeczy nie s─ů to najcz─Ö┼Ťciej osoby uprawnione do odpowiedniego przyj─Öcia urz─Ödnik├│w, przedstawiania wyja┼Ťnie┼ä lub udost─Öpniania dokument├│w. Pami─Öta─ç nale┼╝y, ┼╝e kontrola mo┼╝e zosta─ç rozpocz─Öta r├│wnie┼╝ w przypadku nieobecno┼Ťci przeszukiwanego przedsi─Öbiorcy lub osoby przez niego upowa┼╝nionej. W├│wczas dokonywane jest tzw. okazanie zast─Öpcze, kt├│re polega na tym, ┼╝e upowa┼╝nienie do przeszukania oraz legitymacje s┼éu┼╝bowe przeszukuj─ůcych okazuje si─Ö innemu pracownikowi przeszukiwanego przedsi─Öbiorcy (np. w┼éa┼Ťnie pracownikowi ochrony, recepcji) lub ┼Ťwiadkowi. Z tego wzgl─Ödu pojawia si─Ö ryzyko, ┼╝e mog─ů oni cho─çby nieumy┼Ťlnie po pierwsze odm├│wi─ç wst─Öpu urz─Ödnikom, a po drugie dostarczy─ç niepe┼énych lub nieprawid┼éowych informacji.

Pogodzenie obowi─ůzku wsp├│┼épracy z organami z wymogami dotycz─ůcymi zachowania dystansu spo┼éecznego mo┼╝e by─ç trudne

  • Wydaje si─Ö, ┼╝e w trakcie kontroli lub przeszukania organy powinny w mo┼╝liwie najszerszym zakresie ogranicza─ç ┼╝─ůdanie fizycznej obecno┼Ťci pracownik├│w, kt├│rzy w czasie ogranicze┼ä pracuj─ů z domu. Mo┼╝e si─Ö jednak okaza─ç, ┼╝e dla skuteczno┼Ťci prowadzonej kontroli obecno┼Ť─ç konkretnego pracownia b─Ödzie dla organu kluczowa. Pojawia si─Ö zatem pytanie i ryzyko do oceny czy odmowa stawienia si─Ö pracownika wykonuj─ůcego prac─Ö zdalnie (ze wzgl─Ödu na potencjalne zagro┼╝enie dla zdrowia lub obowi─ůzkow─ů kwarantann─Ö) zostanie uznane za brak wsp├│┼épracy ÔÇô a co za tym idzie podstaw─Ö do wymierzenia kary. Ciekawa b─Ödzie obserwacja czy w trakcie obecnie trwaj─ůcych kontroli, organy b─Öd─ů (lub powinny) zezwala─ç na prowadzenie przes┼éucha┼ä pracownik├│w z wykorzystaniem np. wideokonferencji.

Obawy dotycz─ůce nadu┼╝ycia uprawnie┼ä kontrolnych przez organy (tzw. fishing expedition)

  • Organy s─ů oczywi┼Ťcie zwi─ůzane przedmiotem post─Öpowania okre┼Ťlonym w postanowieniu o przeszukaniu. Obecno┼Ť─ç os├│b do┼Ťwiadczonych, w tym prawnik├│w w trakcie przeszukania pomaga zazwyczaj zidentyfikowa─ç zakusy organ├│w do poszukiwa┼ä informacji lub dokument├│w wykraczaj─ůcych poza zakres przeszukania. Tym samym, brak kompetentnych pracownik├│w na w siedzibie podmiotu kontrolowanego powoduje wzrost ryzyka nadu┼╝ycia uprawnie┼ä kontrolnych.

Jak przetrwa─ç potencjaln─ů kontrol─Ö w trakcie ogranicze┼ä zwi─ůzanych z epidemi─ů:

  • Podaj pracownikom z tzw. pierwszej linii kontaktu (recepcja, ochrona, punkt kontroli) adres e-mail oraz bezpo┼Ťrednie numery telefon├│w odpowiednich os├│b w ramach wewn─Ötrznego dzia┼éu prawnego lub zewn─Ötrznej kancelarii, a tak┼╝e osob─Ö kontaktow─ů/koordynatora przeszukania po stronie przedsi─Öbiorcy.
  • Pracownicy z tzw. pierwszej linii kontaktu powinni by─ç zaznajomieni z podstawowymi krokami procedury na wypadek kontroli (a w tym z obowi─ůzkami, kt├│re ich bezpo┼Ťrednio dotycz─ů).
  • Je┼╝eli z powodu ogranicze┼ä prawnicy zewn─Ötrzni nie mog─ů by─ç obecni w siedzibie firmy, nale┼╝y ustali─ç (wraz z organem) mo┼╝liwo┼Ť─ç przes┼éuchania pracownik├│w, przy obecno┼Ťci prawnik├│w za po┼Ťrednictwem wideokonferencji.
  • Nie nale┼╝y powo┼éywa─ç si─Ö na COVID-19 jako pow├│d nie zapewnienia natychmiastowego dost─Öpu do laptop├│w lub dokument├│w pracownik├│w pracuj─ůcych z domu, ale raczej wsp├│┼épracowa─ç i stara─ç si─Ö znale┼║─ç rozwi─ůzania wraz z organem. Takie rozwi─ůzania mog─ů obejmowa─ç konieczno┼Ť─ç, aby pracownicy pracuj─ůcy w domu uczestniczyli w przes┼éuchaniu za po┼Ťrednictwem wideokonferencji, wysy┼éali konkretne pliki do organu, a nawet udzielali zdalnego dost─Öpu do swoich laptop├│w organowi, tak aby m├│g┼é przeprowadzi─ç odpowiednie wyszukiwania. Mo┼╝na r├│wnie┼╝ ustali─ç, aby zewn─Ötrzny prawnik kontrolowa┼é ca┼éy proces, jak ma to miejsce w ÔÇ×normalnychÔÇŁ okoliczno┼Ťciach.

Og├│lnie rzecz bior─ůc, przestrzeganie praw procesowych w trakcie kontroli w obecnym czasie mo┼╝e stanowi─ç wyzwanie zar├│wno dla organ├│w, jak i zainteresowanych stron. Kontrolowane podmioty powinny by─ç jednak ┼Ťwiadome i domaga─ç si─Ö poszanowania swoich praw proceduralnych, tak jak mia┼éoby to miejsce (lub mo┼╝naby oczekiwa─ç) w tzw. normalnych czasach.

Na szali przecie┼╝ jest nie tylko wynik post─Öpowania, ale tak┼╝e potencjalne nadszarpni─Öcie reputacji przedsi─Öbiorstw, np. w przypadku ujawnienia, ┼╝e nie wsp├│┼épracowa┼éy lub przedstawi┼éy wprowadzaj─ůce w b┼é─ůd informacje.

kompas 01

Czy zainteresował Ciebie ten temat?

Skutecznie doradzali┼Ťmy wielu Klientom w tym obszarze prawnym - pomo┼╝emy r├│wnie┼╝ Tobie!

Skontaktuj si─Ö ju┼╝ teraz, aby uzyska─ç wi─Öcej informacji i um├│wi─ç si─Ö z prawnikiem: